مجوز کار در آلمان

برای این که بتوانید در آلمان کار کنید، پیش از ورود به خاک آلمان باید مجوز اقامت خود را دریافت کنید. ضروری است در هنگام انتخاب نوع اقامت دقت لازم را به عمل آورید چرا که ویزای کوتاه مدت آلمان را نمی توان به ویزای بلند مدت تبدیل کرد. دریافت ویزای کاری آلمان منوط به اثبات داشتن پیشنهاد کار از یک شرکت آلمانی است. مدت زمان مجوز اقامت کاری در آلمان بر اساس مدت زمان درج شده در قرارداد کار تعیین می گردد؛ برا این اساس، قرارداد کاری یک ساله مجوز اقامت در آلمان برای مدت یک سال، و قرارداد کاری دو ساله مجوز اقامت دو ساله در آلمان را به شما خواهد داد.

 

کار در آلمان برای اتباع خارجی

طبق آمار سازمان همکاری اقتصادی و توسعه (OECD)، نیروی کار مهاجر در آلمان 36.5 میلیون نفر برآورد شده است که یکی از بالاترین تعداد در بین کشورهای جهان است. بسیاری از این افراد را کارگران ماهر تشکیل می دهند؛ بیش از 60٪ از مهاجران به این کشور یا دارای مدرک دانشگاهی هستند و یا دوره های حرفه ای را گذرانده اند. با این وجود فرصت هایی برای کارگران با مهارت پایین تر نیز وجود دارد. در سال 2017، 22800 کارگر غیر ماهر از کشورهای غیر اتحادیه اروپا، پس از دریافت پیشنهاد شغلی قطعی، به آلمان نقل مکان کردند.

با توجه به روند حرکت جمعیت این کشور به سمت بازنشستگی، احتمال افزایش نیروی کار خارجی در آلمان برای حمایت از سالخوردگان آن وجود دارد. با این وجود، دریافت ویزای کار برای ساکنین کشورهای غیر اروپایی چندان ساده نیست زیرا آن ها باید برای کار کردن در آلمان به دنبال مجوز اقامت با اجازه ی فعالیت اقتصادی در آلمان باشند. اما پس از گذر از این مرحله و ورود به خاک آلمان، متوجه شرایط مطلوب کاری در این کشور خواهید شد. در حالی که کشور آلمان به طور مداوم به عنوان یکی از مولدترین کشورهای جهان شناخته می شود، مردم آن به طور متوسط ​​فقط 26.3 ساعت در هفته کار می کنند و حداقل 20 روز در سال مرخصی با حقوق دارند.

 

انواع مجوز کار در آلمان

مجوزهای کار و ویزا در آلمان انواع مختلفی دارد، بنابراین باید پیش از اقدام، از انتخاب ویزای مناسب اطمینان حاصل کنید.

مجوز اشتغال عمومی

مجوزهای اشتغال عمومی در آلمان برای فعالیت در مشاغلی است که نیازمند مدرک تحصیلی بالا یا مهارت بالا نیستند. شهروندان غیر اروپایی تنها در صورتی واجد شرایط این دسته از مشاغل خواهند بود که کارفرما نتواند آن موقعیت را توسط شهروند اروپایی پر کند. این مجوز در ابتدا عموماً به مدت یک سال اعطا می شود و تا زمانی که وضعیت شما ثابت بماند قابل تمدید است.

مجوز اقامت کاریابی برای فارغ التحصیلان

فارغ التحصیلان خارجی که مدرک تحصیلی معتبر از یک دانشگاه شناخته شده و بودجه کافی برای پوشش هزینه هایشان دارند، می توانند اقامت 6 ماهه ای را به منظور جست و جوی فرصت شغلی مناسب در آلمان دریافت کنند. لازم به ذکر است که در این مدت فرد اجازه فعالیت اقتصادی در آلمان را نخواهد داشت. فارغ التحصیلان دانشگاه های آلمانی می توانند ویزای تحصیلی خود را برای مدت 18 ماه به منظور جست و جوی کار تمدید و پس از یافتن شغل مناسب، برای ویزای کار اقدام کنند.

بلوکارت اروپا

بلوکارت اروپا به افرادی اعطا می شود که دارای مدرک دانشگاهی مرتبط و پیشنهاد شغلی قطعی با درآمد حداقل 50،800 یورو در سال – یا 39،624 یورو برای مشاغلی که در آن با کمبود نیرو مواجه اند – می باشند. به دارندگان این کارت اقامت 4 ساله اعطا می گردد و امکان همراهی خانواده و کار کردن آن ها نیز وجود دارد.

مجوز کار نیروی فوق ماهر

افرادی که مهارت بالایی در حرفه خود دارند یا درآمد آن ها بیش از 84،600 یورو است می توانند برای این مجوز اقدام کنند که به آن ها و خانوادشان اجازه زندگی و کار در آلمان را برای مدت نامحدود می دهد.

مجوز کار دانشجویی

به افرادی که در دوره های آموزشی حرفه ای یا صنعتی ثبت نام می کنند مجوز اقامت اعطا می گردد که به آن ها اجازه کار کردن تا سقف 10 ساعت در هفته را نیز می دهد. این مجوز برای حداکثر 2 سال اعتبار خواهد داشت (اگر دوره کوتاه تر از 2 سال باشد مجوز اقامت برای طول مدت دوره صادر می گردد). امکان تمدید این مجوز برای یک سال دیگر به منظور جست و جوی کار نیز وجود خواهد داشت.

مجوز خوداشتغالی

اگر قصد راه اندازی کسب و کار در آلمان را دارید می توانید برای مجوز اقامت خوداشتغالی درخواست دهید. این مجوز سه سال اعتبار دارد و امکان تمدید آن در صورت موفقیت کسب و کار وجود خواهد داشت. دریافت این مجوز کار آسانی نیست و پیش از ثبت درخواست باید اقداماتی را انجام دهید؛ در ابتدا باید ثابت کنید که کسب و کار شما نیازی را در آلمان رفع خواهد کرد و به نفع اقتصاد آلمان خواهد بود، و سپس شواهدی را مبنی بر داشتن طرح عملی و مناسب، سابقه کار مرتبط و بودجه کافی برای راه اندازی کسب و کار ارائه دهید.

شهروندان عمده کشورها در صورت داشتن سنی بیش از 45 سال باید شواهد تدارکات برای حقوق بازنشستگی خود را نیز ارائه دهند. در حال حاضر ایرانیان، در کنار شهروندان کشورهای جمهوری دومینیکن، اندونزی، ژاپن، فیلیپین، سری لانکا، ترکیه و ایالات متحده آمریکا، از این شرط مستثنی هستند.

کارمندان مشاغل آزاد (فریلنسرها) نیز می توانند برای مجوز اقامت خود اشتغالی درخواست دهند. این ها کارمندان “مشاغل کاتالوگی” قلمداد می شوند که شامل مشاغلی از قبیل کار در زمینه علوم و مهندسی، هنر، نویسندگی حرفه ای، تدریس، پزشکی، دندانپزشکی و وکالت می شود. فریلنسرها نیز باید برای دریافت این اقامت بتوانند ثابت کنند که استعداد و مهارت کافی را دارند، درآلمان به مهارت آن ها نیاز است و می توانند از این طریق هزینه های خود را در کشور آلمان پوشش دهند.

مجوز فعالیت محققان

برای انجام فعالیت های تحقیقاتی در آلمان، به یک قرارداد و نامه پذیرش میزبانی از یک مؤسسه تحقیقاتی شناخته شده نیاز دارید. همچنین باید نشان دهید که از صلاحیت کافی و امنیت مالی بالایی برخوردار هستید. این مجوز دست کم یک سال اعتبار خواهد داشت و اجازه سخنرانی در مؤسسه طرف قرارداد را نیز به شما خواهد داد. 

 

درخواست مجوز کار در آلمان

مسئولیت ارسال درخواست برای مجوز کار با خود فرد است، نه کارفرما. با این حال برخی کارفرمایان می توانند در این امر شما را یاری دهند تا درخواست شما با موفقیت رو به رو شود. به عنوان مثال، کارفرما می تواند برای متقاضیان مجوز اشتغال عمومی شواهدی که نشان دهد شخص دیگری از داخل آلمان یا اتحادیه اروپا قادر به انجام آن امور نیست را فراهم آورد.

روند بررسی درخواست اقامت بلند مدت آلمان به طور میانگین بین 1 تا 3 ماه زمان می برد. بدیهی است اطلاع از اسناد و مدارک مورد نیاز و جمع آوری آن ها پیش از آغاز فرایند، روند کار را تسریع خواهد کرد.

مدارک مورد نیاز شامل موارد زیر می شود:

  1. دو عدد فرم درخواست تکمیل شده که باید چاپ و امضا شوند
  2. دو قطعه عکس شناسنامه
  3. گذرنامه معتبر
  4. شواهد اقامت (گواهینامه رانندگی، قبض آب و برق، …)
  5. گواهی بیمه درمانی – این گواهی باید از کارفرمای آلمانی شما باشد. اگر کارفرما ندارید، به کارت بیمه سلامت اروپایی یا بیمه مسافرتی که از زمان ورود به کشور تا شروع کار شما را پوشش می دهد، نیاز خواهید داشت
  6. قرارداد کار یا پیشنهاد کار قطعی – این قرارداد باید جزئیات کار و میزان حقوق را شرح دهد
  7. رزومه به روز شده – این رزومه باید مدارک تحصیلی و سابقه کار شما را نشان دهد
  8. اثبات صلاحیت – شامل مدارک و افتخاراتی که کسب نموده اید
  9. توضیحات شخصی – شامل جزئیات انگیزه و مدت زمان حضور در آلمان
  10. شواهد سوابق کیفری پاک
  11. رسید پرداخت هزینه ویزا – هزینه ویزای طولانی مدت آلمان 75 یورو است
  12. اظهار بر صحت اطلاعات درج شده

 

تغییر یا تمدید مجوزهای کار در آلمان

سهولت و روند تمدید مجوز یا تغییر آن – به عنوان مثال در صورت تغییر شغل – به نوع مجوز شما بستگی دارد. اگر در مجوزتان نام شرکتی خاص درج شده باشد، انتقال به شرکتی دیگر مجوزتان را خالی از اعتبار خواهد کرد. به همین ترتیب اگر حق اقامت شما در آلمان منوط به اقامت همسرتان باشد، گرفتن طلاق ممکن است بر مجوز اقامت شما تأثیر بگذارد. در مواردی از این دست، ممکن است لازم باشد مجوز خود را تغییر دهید. سایر مجوزها، مانند مجوز اشتغال عمومی و مجوز کار دانشجویی، به شغل خاصی گره نمی خورند و می توان آن ها را تمدید نمود. برای تغییر یا تمدید مجوز یا ویزا، به نزدیک ترین دفتر امور مهاجران به محل سکونت خود در آلمان مراجعه کنید.

 

هزینه های مربوط به دریافت مجوز کار در آلمان

پرداخت هزینه صدور ویزا بخشی از روند ثبت درخواست برای مجوز کار در آلمان است. تمام ویزاهای اقامت طولانی مدت آلمان دارای هزینه ثابت 75 یورو می باشند، اما در مواردی پرداخت هزینه کم تر و یا حتی رایگان ممکن خواهد بود. به عنوان مثال هزینه صدور ویزا برای افراد زیر 18 سال نیم بها (37.50 یورو) و گاهی رایگان می باشد.

افراد دیگری که نیاز به پرداخت هزینه صدور ویزا ندارند:

  • افراد بالای 18 سال که در طول اقامت خود در آلمان کمک هزینه عمومی دریافت می کنند
  • همسر، فرزندان و والدین شهروندان آلمانی
  • اعضای خانواده اتباع اتحادیه اروپا / منطقه اقتصادی اروپا
  • دیپلمات ها، به علاوه همسر و فرزندانشان
  • شهروندان کشورها یا گروه هایی که با آلمان قرارداد دارند

اگر هزینه صدور ویزا را پرداخت کنید و درخواست شما رد شود، وجه پرداختی بازگردانده نمی شود.

 

کار کردن در آلمان بدون داشتن مجوز کار

 کار و زندگی در آلمان بدون داشتن مجوز مربوطه یک جرم کیفری است که می تواند عواقب شدیدی را به همراه داشته باشد. اگر بدون داشتن مجوز کار در آلمان کار کنید، در زمان شناسایی تا 5000 یورو جریمه می شوید و در صورت تداوم در ارتکاب به جرم، ممکن است بازداشت شوید و یک سال زندان برایتان رد شود. زندگی در آلمان با ویزای موقت شینگن جرمی به مراتب سنگین تر است که آن نیز می تواند با یک سال زندان یا پرداخت جریمه نقدی همراه شود.

جریمه نقدی تا 500،000 یورو برای کارفرمایانی که بدون اخذ مجوز لازم اقدام به جذب نیروی خارجی کنند ممکن خواهد بود. کارفرمایانی که در ارتکاب این جرم مداومت ورزند، یا به طور غیر قانونی بیش از 5 کارمند خارجی را همزمان استخدام کنند، حکم تا سه سال زندان را دریافت خواهند کرد. حتی تا پنج سال حبس تعزیری نیز برای کارفرمایانی که به طور غیر قانونی نیروی کار خارجی استخدام کنند و آن ها را تحت شرایط نامناسب کاری قرار دهند می تواند در نظر گرفته شود.